Telefon: +49 2161 48 10 01

Haklar ve Yasaklar Bölüm 2

Ömer Parmaksız tarafından yazıldı.
Gösterim: 10091

Makale Dizini

İdareye karşı tazminat ve iptal davası nasıl açılır ?

İdarenin özel hukuk ilişkilerinden doğan zararlara karşı , adli mahkemelere dava açılabilir.

İdarenin kamusal hizmetlerinden doğan hizmet kusurları ile neden olduğu zararlara karşı idari yargıya başvurulabilir.

İptal davalarına neden olan konunun öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde dava açılması gerekir. Örneğin, beraat edilen konuda yargılama öncesi polisin haksız yere fotoğraflı, on parmak izli suç sicili tanzimine karşı,İçişleri Bakanlığı ve Valilik aleyhine iptal davası açılabilir.

Vergi itirazlarında bu süre otuz gündür. Haksız ve fazladan tahakkuk ettirilen vergiye karşı vergi mahkemelerine başvurulabilir.

Tazminat (tam yargı) davalarında olayın meydana geldiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde zarara neden olan idareden tazminat talep edilebilir. İdarenin olumsuz yanıtı halinde de altmış gün içerisinde idari yargıda dava açılılabilir. Örneğin, yaya kaldırımının buzlanması neticesinde düşerek ölen bir kimsenin mirasçıları, kaldırımları temiz tutmakla yükümlü belediyeye karşı tazminat davası açabilirler.

İptal davası ile tazminat (tam yargı) davası birlikte de açılabilir.


Pasaport nasıl alınır , vize işlemleri nasıl yaptırılır ?

Pasaport , yabancı ülkelerde kimliğin ispatı ve o ülkede serbestçe dolaşma olanağı sağlayan ve yetkili makamlar tarafından verilmesi zorunlu bir yurttaşlık belgesidir.Diplomatik, özel görev, hizmet damgalı, kişiye özel, toplu, aile ve yabancılara ait pasaportlar gibi çeşitleri vardır. Pasavanlar, idari mektuplar ve hudut geçiş belgeleri, gemi adamı cüzdanları, demiryolu ve hava ulaşım araçları memur ve çalışanlarına verilen vesikalar, seyahat belgesi ve benzeri belgeler de pasaport yerine kullanılabilir.

Herkese özgü, bireysel pasaport almak isteyen Türk yurttaşları yurt içinde, İçişleri Bakanlığı’na ya da İçişleri Bakanının vereceği yetkiye göre valiliklere, yurt dışında ise T.C.Konsolosluklarına başvuruda bulunmalıdır. Pasaport için başvuru yapanlar, reşit olmayan çocuklarını da pasaportlarının refakatçi hanesine yazdırabilirler ve bu şekilde birlikte seyahat edebilirler. Ancak refakat hanesine yazılı olanlar, kimin adına pasaport verilmiş ise onunla birlikte seyahat yapabilir. Münferit pasaportlar en fazla beş yıla kadar geçerli olacak şekilde verilir. Yine toplu halde yolculuk yapmak isteyen ve en az beş kişilik kafile teşkil eden yurttaşlar da, istedikleri takdirde müşterek pasaport alabilirler. Müşterek pasaportlar ise en fazla bir yıla kadar geçerlidir.

Bireysel ve ortak pasaport almak isteyen yurttaşların, usulüne uygun düzenlenmiş (emniyetçe hazırlanmış olan) form, dilekçe, yeterli sayıda fotoğraf ve nüfus hüviyet cüzdanlarının aslı ile mahallin emniyet müdürlüğüne başvuruları gereklidir.

İkametgahı, yerleşik işyeri, taşınmazı olan, yani gideceği ülkede yerleşmeyeceği kanaati uyandıracak her türlü resmi belge yanında gidilecek ülkenin herhangi bir kurumundan yapılan bir çağrı ile o ülkenin konsolosluklarından birine pasaport ile başvuru sonucunda verilen izne vize denir. Bu vize ile o ülkeye giriş sağlanır. Her ülkede vize zorunluluğu yoktur.


Ehliyet nasıl alınır ?

Sürücü belgesiz karayollarında motorlu araç kullanılamaz.

Sürücü belgesi alma zorunluluğu olmamakla birlikte, bisiklet kullananlar onbir, motorsuz taşıt ve at arabası gibi hayvan sürücüleri ise onüç yaşını bitirmiş, ruhsal bakımdan sağlıklı olmalıdırlar.

Motorlu araçlar için sürücü belgekeri sınıflandırılmıştır.Buna göre; motorlu bisiklet için A1, motosiklet için A2, otomobil, minibüs veya kamyonet için B, kamyon için C, çekici için D, otobüs için E, lastik tekerlekli traktör için F, iş makinası türünden motorlu araçlar için G, özel tertibatlı olarak imal, tadil ya da teçhiz edilmiş motosiklet ya da otomobil türünden araçları kullanacak hasta ya da özürlüler için H, aday sürücüler için K sınıfı ehliyet almaları zorunludur.

Bunun için A1, A2, F ve H sınıfı onyedi, B ve G sınıfı için 18, C,D,E sınıf sürücü belgesi alacakların ise yirmi iki yaşını bitirmiş; F, G, H sınıfı ilkokul, A1, A2,, B, C, D ve E sınıfı belge alacakların en az 8 yıllık eğitimi bitirmiş olmaları, tam teşekküllü bir sağlık kurulundan “Sürücü Olur” raporu, özel yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında gerekli eğitimi görüp sertifika almaları, önceden verilmiş sürücü belgesinin geri alınmamış ve TCK.m.403,404 maddeleri ile 572/2-3 maddelerinden ikiden fazla, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanu’nun 28 ve 29 maddeleri, 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanu’nun 12/3 ve takip eden fıkralarında belirtilen suçlardan hüküm giymemiş olmaları gerekir. Bu şartları taşıyanlar sürücü belgesi almak istediklerinde yetkili memur huzurunda (mahallin Emniyet Trafik Şube Müdürlüğü sürücü belgesi bürosu)bir müracat formu doldurup, nüfus cüzdanlarının aslını, öğrenim belgesini göstermek zorundadırlar.


Yasaklanmış hakların iadesi nedir,hangi kurumdan nasıl alınır?

Yasaklanmış hakların iadesi (Memnu hakların iadesi), “Kamu (amme) haklarından yoksun bırakılan bir kimsenin, haklarına yeniden kavuşmasını sağlayan hukuki bir yoldur.”

Bunun için; mahkemece verilen ceza çekilmiş olmalı veya bu cezanın af ile ortadan kalktığı tarihten itibaren 5 yıl ; ceza, zamanaşımı ile düşmüşse, düştüğü tarihten itibaren 7 yıl geçmelidir.

Bir kamusal hakkın iadesi için ikamet edilen yerin Ağır Ceza Mahkemesi’nden memnu hakların iadesi kararı alınmalıdır. Başvuruda , ikamet yerinin muhtarlığından “İyi hal Belgesi”, ikametgah, nüfus cüzdan örneği, çalışma belgesi, ilgili mahkeme kararları eklenerek yazılı başvuru yapılmalıdır. Bu mahkemeden alınacak memnu hakların iadesi kararı, kamusal hakka ulaşmayı engelleyen şartları ortadan kaldıran bir mahkeme kararıdır. Avukat olmak, seçme, seçilme hakkına sahip olmak, silah ruhsatı almak, pasaport almak, ehliyet almak gibi haklar bu tür kamusal haklardandır.


Sabıka kaydı nasıl sildirilir, ne gibi etkileri vardır?

Sabıka kaydının silinmesi için ceza kararını veren mahkemeye ya da ikamet edilen Asliye Ceza Mahkemesi’ne başvurulur. Belirli sürelerin geçmiş olması, iyi halli olunması, ikamet ve çalışma belgelerinin eklenmesi ile sabıka kaydının silinmesi talebi ile yazılı başvuru sonucunda ve bir kereye mahsus olmak üzere Adli sicil İstitastik Müdürlüğü’nün kayıtları yenilemesi sırasında res’en ve başvuru üzerine silinmesi mümkündür.

Bu sicildeki bilgilerin silmesi yasayla belirli süreler geçtikten sonra ve belirli koşulların gerçekleşmesi ile mümkündür.


Dernek Nasıl Kurulur?

Dernek, 2908 sayılı Dernekler Kanunu’na göre kurulur. Bu yasanın 4.maddesiyle getirilen kısıtlamalara haiz olmayan, medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip onsekiz yaşını bitirmiş herkes dernek kurabilir.

Dernek kurma herhangi bir izne tabi değildir. Dernek en az yedi kişi ile kurulur. Dernek kuruluşu için öncelikle yasanın 8.maddesine uygun bir tüzük hazırlanması gerekir. Bu tüzüğe, kuruluş bildirgesi ve yasanın 9.maddesinde sayılan kurucuların ikametleri,adli sicil belgeleri, nüfus cüzdan suretleri ve kurucuların kurucu olabilme koşulu taşıdıklarını beyan eden imzalı beyannameleri eklemeleri zorunludur.

Tüm bu belgelerle birlikte ilgili mülkü idari amire başvuru yapılıp, mülki idari amirliğince alındı belgesi verilmesi ile birlikte dernek tüzel kişilik kazanır.


Olumsuz sicil verilen memur ne yapabilir?

Sicil, devlet memurlarının ehliyetlerinin tesbitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde ve hizmetle ilişkilerinin kesilmelerinde başlıca dayanaktır. 657 sayılı yasaya göre, sicil raporları olumsuz olan memurlara, kusur ve eksiklikleri; uyarılmaları bakımından, gizli bir yazıyla atamaya yetkili sicil amirleri tarafından kendilerine bildirilir. Bu yazının tebliğinden itibaren en fazla bir ay içerisinde aynı amire, memurun itiraz hakkı bulunmaktadır.

Atamaya yetkili amirler itirazla ilgili kararlarını iki ay içerisinde ilgiliye yazı ile bildirir.Sicil raporunda sicil notu ortalaması 100 üzerinden, 60 veya daha yukarı olanlar olumlu sicil almış sayılırlar.60’ın altın da olanlar ise olumsuz sicil almış sayılır.

İki defa üst üste olumsuz sicil alan memurlar başka bir sicil amirinin emrine atanırlar.Burada da olumsuz sicil alınması halinde ise memuriyetle ilişkileri kesilir.Emeklilikle ilgili hükümler uygulanır.

Olumsuz sicile karşı yargı yolu, itiraza karşı atamaya yetkili sicil amirin kararının,ilgiliye tebliğinden itibaren başlar. Bu kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde idari yargıya başvurmak gerekir.


Kooperatif nasıl kurulur?

Kooperaftifler, Kooperatif Yasasına göre en az 7 ortak tarafından imzalanacak anasözleşme ile kurulur. Anasözleşmedeki imzaların noterce onanması şarttır.

Kuruluş amacına uygun olarak anasözleşmede kooperatifin amaçları belirtilmelidir. Tip anasözleşmelerden yararlanılabilir.

Anasözleşmeler , ilgili bakanlıkların il ve ilçelerdeki temsilciliklerine verilir.Bakanlığın kuruluşa izin vermesi halinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan olunur.

Tescil ve ilanla birlikte kooperatif tüzel kişilik kazanır.

Kooperatiflerde genel kurullarında seçilen denetçiler ile kendi iç denetimini gerçekleştirebildiği gibi, bakanlık denetimi de yapılmaktadır.

Aynı amaçlı 7 kooperatif bir araya gelerek il düzeyinde Kooperatifler Birliği kurabilir.

Kooperatif ortaklığından çıkarılma ve itiraz.

Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurul karar verir. Anasözleşmeyle, ortağın genel kurula itiraz hakkı saklı kalmak üzere, Yönetim Kuruluda yetkilendirilebilir.Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren durumlar anasözleşmede gösterilir. Anasözleşmede açıkça gösterilmeyen nedenler dışında üyeler, ortaklıktan çıkarılamazlar. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak, tutanağa geçirileceği gibi ortaklar defterine de yazılır.Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içerisinde notere tevdii edilir.Bu ortak tebliğden itibaren 3 ay içerisinde itiraz davası açabilir. Karar yönetim kurulunca verilmiş ise, ortak,üç ay süre için de genel kurula itiraz edebilir.Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır.

Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulu kararı aleyhine itiraz davası açılamaz.İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşıda itiraz davası açılabilir.